TÜREV'İ NASIL BİLİRSİNİZ?

Matematikte "Türev" konusunu duymuşsunuzdur. Türev günlük hayatta da kullanılan bir kavram aslında. Genel anlamıyla bakalım:

18.9.2018 - 21:18

Okunma Sayısı : 497

Yorum Sayısı : (0) yorum yapılmıştır.



Gamze ANDAÇ / gmzandac@gmail.com

Türev, türemiş ya da üretilmiş olan şeydir. Örneğin, yapım ekiyle oluşturulmuş sez–gi, göz–lük–çü–lük gibi.

• Türev, bir madde üzerinde uygulanan kimyasal işlemler sonunda elde edilen bir başka madde. Örneğin, petrol ve türevleri.
...
Peki matematikte "Türev" nedir? Prof.Dr.Ali Nesin'in bir hikayesiyle anlatalım.

Geniş Halk Yığınlarına Türev

Hızlı giden bir arabada geçen şöyle bir konuşma hayal edin.
Çocuk şoföre soruyor:
- Şu anki hızımız ne kadar Şoför Amca?
- Arabanın hız göstergeci bozuk çocuğum...
Ama bir saattir yoldayız ve bu bir saatte 60 km yol gittik. Demek ki hızımız saatte 60 km.
- Ama bu, son bir saatteki ortalama hızımız, ben şu anki hızımızı soruyorum.
- Son on dakikada 20 km yol gittik evladım.

Demek ki hızımız saatte 120 km.
- Ama bu, son on dakikadaki ortalama hızımız, ben şu anki hızımızı soruyorum.
- Son beş dakikada 11 km yol gittik yavrum.Demek ki hızımız saatte 132 km.
- Ama bu, son beş dakikadaki ortalama hızımız, ben şu anki hızımızı soruyorum.
- Son bir dakikada 2,5 km yol gittik canımın içi. Demek ki hızımız saatte 150 km.
- Ama bu, son bir dakikadaki ortalama hızımız, ben şu anki hızımızı soruyorum.
- Son on saniyede 500 m yol gittik bitanem. Demek ki hızımız saatte 180 km.
- Ama bu, son on saniyedeki ortalama hızımız, ben şu anki hızımızı soruyorum.
- Son bir saniyede 52 m yol gittik başımın belası. Demek ki hızımız saatte 52 × 60 × 60 m =187,2 km.
- Ama bu, son bir saniyedeki ortalama hızımız, ben şu anki hızımızı soruyorum.
- Elinin körü! Kaza yapacağım şimdi...
- Şu anki hızımız ne kadar?
- Seni okula yollayanda kabahat! Düşünüyorum... Patlamadın ya!
- Şu anki hızımız ne kadar?
- Hız dediğin şey, yol bölü zamandır evlat, yani belirli bir zaman süresinde alınan mesafenin o süreye olan oranıdır. Sen bana şu anki hızımızı soruyorsun. “Şu an” demekle ne demek istiyorsun? Şu an ne kadar uzundur, kaç saniye ya da salise sürer?
- Ben şu anki hızımızı bilmek istiyorum o kadar... Şu anki hızımız ne kadar?
- Son 1 saniyedeki ortalama hızımızla yetinemezmisin?
- Hayır! Şu anki gerçek hızımızı bilmek istiyorum. Tam tamına şu anki...
- Yani son 0 saniyedeki ortalama hızımızı bilmek istiyorsun, öyle mi?
- Aynen!
- Son 0 saniyede 0 metre yol aldık. Daha hızlı gidemediğimiz için kusura bakma! Son 0 saniyede durduk da diyebilirsin... Dolayısıyla son 0 saniyedeki ortalama hızımız 0/0’dır. Ayrıntılı hesapları sana bırakıyorum... Ne de olsa okula giden sensin, ben değilim...

****
Hikâyemiz bitti!
Son 0 saniyedeki ortalama hız nasıl hesaplanabilir ki? Gidilen yol yok ki, hız olsun!
İnanması belki zor ama 0 saniyede gidilen ortalama hızı hesaplamak mümkündür; bu ortalama hıza da o anki hız denir!

Kaynak : Ali Nesin
Matematik Dünyası Dergisi


Bu Haber Hakkında Yapılan Yorumlar

Bu habere (0) yorum yapılmıştır.


Yorum Yapın





ÖNEMLİ NOT : Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir.
Yazılan yorumlardan Eğitimcinin Sesi veya egitimcininsesi.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.