Birleştirilmiş sınıflarda ödevli saatlerde kendi kendine çalışmaların yönetimi

Birleştirilmiş sınıflara özgü çalışma biçimlerinden birisi de öğrencilerin kendi kendine yaptığı çalışmalardır. Bu çalışma sitili özellikle tüm sınıfları bir arada okutan öğretmenlere rahat çalışma ortamı sağlar. Birleştirilmiş sınıfları diğer sınıflardan ayıran çalışma biçimi ödevli ve öğretmenli saatlerin planlanmış olmasıdır.

28.9.2018 - 12:22

Okunma Sayısı : 2037

Yorum Sayısı : (0) yorum yapılmıştır.



Gülsün ŞAHAN / gulsunsahan@ulusalegitim.com

ÖZET
Birleştirilmiş sınıflara özgü çalışma biçimlerinden birisi de öğrencilerin kendi kendine yaptığı çalışmalardır. Bu çalışma sitili özellikle tüm sınıfları bir arada okutan öğretmenlere rahat çalışma ortamı sağlar. Birleştirilmiş sınıfları diğer sınıflardan ayıran çalışma biçimi ödevli ve öğretmenli saatlerin planlanmış olmasıdır. Ödevli saatler öğrencilerin kendi kendine çalıştığı saatlerdir. Bu saatleri öğrencilerin amaçsız, gelişi güzel serbest çalıştığı saatler olarak düşünmemek gerekir aksine yapılacak çalışmalarla öğrenme ve öğretmen sürecini planlamak ve uygulanmasını sağlamak, ardından değerlendirme yapmak gerekmektedir. Bu çalışmanın amacı birleştirilmiş sınıflarda ödevli saatlerde öğrencilerin kendi kendine yapacakları çalışmaların planlama, uygulama ve değerlendirilmesinin nasıl yönetileceğine ilişkin önerileri ve çalışma örneklerini ortaya koymaktır.
 
Bu çalışma  5. Kuzey Kıbrıs Uluslararası Eğitim Araştırmaları Kongresinde bildiri olarak sunulmuş (Cyicer-2016) ve “New Trends and Issues Proceedings on Humanities and Social Sciences”  ISSN 2421-8030 www.prosoc.eu -Issue 3 (2017) 394-403  dergisinde “Management Of Self-Studies During Assignment Hours In Multigrade Classes” başlığı ile yayınlanmıştır. 
 
 Giriş
Türk eğitim sisteminde okulların bulunduğu yerleşim yerlerine göre taşımalı eğitim, birleştirilmiş sınıflarda eğitim, normal eğitim, ikili eğitim gibi uygulamalar yapılmaktadır. Birleştirilmiş sınıflarda eğitim öğrenci sayısının az olduğu yerleşim yerlerinde bir, iki ya da üç öğretmenle yapılan eğitim şeklidir. Birleştirilmiş sınıflarda öğretim dünyanın bazı ülkelerinde de uygulanmakta olup bu uygulamaya yönelik alternatif çözüm yolları sürdürülmektedir. (İzci, Duran ve Taşar, 2010). Türkiye’deki ilköğretim okullarının yaklaşık % 35’i birleştirilmiş sınıf içeren okullardan oluşmaktadır. MEB’in 2011-2012 eğitim öğretim yılı verilerine göre; 10.413 ilköğretim okulunda 305.201 öğrenci birleştirilmiş sınıf uygulamasına göre eğitim görmektedir (Milli Eğitim Bakanlığı, 2012a). Birleştirilmiş sınıflarda öğretim Amerika, İngiltere, İsveç, Hollanda, Kanada gibi ülkelerde de yapılan sadece Türkiye’ye özgü olmayan, uygulamaları eğitime alternatif olarak yapılan bir uygulamadır (Little, 2001, akt. Külekçi, 2013). 30.03.2012 tarih ve 6287 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile 1, 2, 3 ve 4. sınıflar ilkokul olarak belirlenmiştir. Külekçi’nin (2013) yaptığı bir araştırmaya göre 4+4+4 kesintili zorunlu eğitim sisteminin birleştirilmiş sınıflarda olumlu ve olumsuz katkıları olmuştur. Olumlu olan durum ilk sırada beş sınıfın değil de dört sınıfın bir arada okutulması, öğrenci sayısının düşmesidir. Fiziki yönden beşinci sınıfların ayrılmasıyla okul alanı artmıştır, ancak 60 ve 72 aylık olan çocukların hep birlikte birinci sınıfta olması öğrenci ve öğretmen açısından olumsuz birçok duruma kaynaklık etmektedir. Bu sınıflarda özellikle birinci sınıfta yapılan çalışmalar ayrıca planlanarak ay olarak küçük öğrencilerle anaokulu benzeri oyun ağırlıklı çalışmalara yer verilmeli, okul olgunluğuna erişmemiş öğrenciler okula hazırlanmalıdır. Birleştirilmiş sınıflarda ödevli saatlerde öğrencilerin kendi kendine yaptığı çalışmalar bu sınıflara özgü bir çalışma biçimidir. Özellikle tüm sınıfları bir arada okutan öğretmenlere rahat çalışma ortamı sağlar. Birleştirilmiş sınıfları diğer sınıflardan ayıran çalışma biçimi ödevli ve öğretmenli saatlerin planlanmış olmasıdır. Ödevli saatler öğrencilerin kendi kendine çalıştığı saatlerdir. Bu saatleri öğrencilerin amaçsız, gelişi güzel serbest çalıştığı saatler olarak düşünmemek, yapılacak çalışmaları planlamak, değerlendirmek gerekmektedir. Milli Eğitim Bakanlığınca uygulamaya konulan yeni program ve hazırlanan kitaplara göre ödevli saatleri daha planlı uygulamak olanaklı hale gelmiştir. Öğrenci çalışma kitapları öğrencinin öğretmen olmadan okuyup anlayacağı, kendi kendine ödev ya da değerlendirme yapacağı şekilde hazırlanmıştır. Çalışma kitabından kendi kendine yararlanamayacak olan öğrenciler birinci sınıfa yeni başlayanlardır. Bu nedenle mümkün olduğunda bu sınıfı ayrı bir öğretmenin okutması gerekmektedir. Mümkün olmayan durumlarda ise öğretmen birinci sınıfları üç ve dördüncü sınıflardan yardımcı öğrencilerle birlikte ödevlendirmeli, okuma yazma bilmeyen küçük öğrencileri ilgisiz bırakmamalıdır. Çalışma kitapları öğrencilere kolaylık sağlar, ancak bu çalışmalarda bir müddet sonra öğrencide bıkkınlık uyandırabilir ya da okulda yapılması gereken ders dışı çalışmaların öğretmen gözetiminde yapılması gerekebilir. İyi planlanmış ve ders sonunda değerlendirilen bu çalışmalar öğrencileri hayata hazırlayan öğrenme fırsatlarıdır. Okul, yaşama hazırlanan öğrencilere kendi kendine öğrenme, zamanı iyi değerlendirme ve kendini geliştirmeyi öğrettiği düzeyde yaşama dönüktür (Fidan, 1987). Birleştirilmiş sınıflı okullar coğrafi koşullar, yerleşim yerlerinin uzaklığı, küçük yerleşim yerlerinde öğrenci sayısının az olması nedeniyle var olan ancak yokmuş gibi davranılan, eğitim fakültelerinde 2 saatlik ders olarak okutulan, öğretmenlerin atandığında farkına vardığı okullardır. Alanda bu sınıflarla ilgili yapılmış çalışmalara az sayıda rastlanmaktadır. Bu sınıflarda görev yapan öğretmenler konuyla ilgili yayınlara ihtiyaç duymaktadır. Bu çalışmanın birleştirilmiş sınıflar ve bu sınıflarda ödevli saatlerde kendi kendine çalışmaların yönetimi konusunda ilgili alan literatürüne katkı sağlayacağı ve bu nedenle önemli olduğu düşünülmektedir.  
Araştırmanın Amacı
Bu çalışmanın amacı birleştirilmiş sınıflarda ödevli saatlerde öğrencilerin kendi kendine yapacakları çalışmaların planlama, uygulama ve değerlendirilmesinin nasıl yönetileceğine ilişkin önerileri ve çalışma örneklerini ortaya koymaktır. Bu amaçla aşağıdaki sorulara cevap aranmıştır. 
1-Kendi kendine çalışacak öğrenciler neler bilmelidir?
2-Derslere ve sınıflara göre yapılacak çalışmalar nelerdir, nasıl planlanmalıdır?
Yöntem
Bu çalışmada, genel tarama modeli kullanılarak literatür taraması yapılmıştır. Ayrıca uygulama örneklerine de yer verilmiştir. Var olan bir durumu bulunduğu şekliyle tanımlayan, bir grubun belirli özelliklerini belirlemek için veri toplanmasını amaçlayan araştırma yaklaşımları genel tarama modeli olarak açıklanmaktadır (Karasar, 2006, Büyüköztürk ve ark. 2010).
Ödevli saatlerde kendi kendine yapılacak çalışmalar
Birleştirilmiş sınıflarda öğretimin yönetimi öğretmenli ve ödevli saatler olarak planlanmıştır. Bu sınıflarda öğretmen öğretmenli görünen sınıfların derslerini işlerken, ödevli görünen sınıfların ödevli çalışmasını planlamalı ve uygulamalıdır. Ödevli saatler öğretmenin daha az sayı ve grupla çalışmasına olanak sağlamaktadır. Ödevli saatler iyi bir planlama ile öğrencinin kendi kendine çalıştığı, bireysel öğrendiği zaman dilimi olup öğrenciye de bir çok avantaj sağlar, ancak öğrencilerin kendi kendine çalışmaya başlamadan önce bazı davranışları kazanmış olmaları gerekmektedir. Alpaltun’a(2012) göre; bu tür uygulamalarda öğrencilerin kendi kendine çalışmayı öğrenmesi, çalışırken karşılaştığı sorunları çözmesi esastır. Okullarda hayata hazırlanan öğrencilere ödevli saatlerde kendi kendine çalışma, zamanı iyi kullanma alışkanlıkları kazandırılmalıdır. Ansiklopedi ve sözlük kullanma alışkanlığı olmayan bir öğrenciye bunlarla ilgili ödev vermek sıkıntı yaratıp, öğrencinin çalışma yapmasını engelleyebilir. Öğretim yılı başlarında öğrencilerin bu davranışları kazanıp kazanmadığı kontrol edilmeli, eksik davranışlar tek, grup ya da sınıfça uygulama yaptırılarak kazandırılmalıdır. Sınıfça belirlenen sözcükler sözlükte nasıl aranmalı konusunda ön çalışma yapılmalıdır. Bazı davranışlar oyun,  yarışma şeklinde verilip uygulamalar kısaca yazılı, sözlü özetlenmeli, hatalar birlikte düzeltilmeli, güzel çalışmalar panolarda sergilenmelidir. Sınıf ortamı işlevsel güzellik ve sanat alanı olurken öğrenme içinde güdüleyici bir merkez halinde olmalı, öğrenci özelliklerine göre de onlara kolaylıklar sağlamalıdır (Aykaç, 2001). Sınıf düzenlemeleri de öğretmenli ve ödevli derslerin uygulamasını kolaylaştırıcı bir şekilde yapılmalıdır. Sınıf kitaplığı öğrencilerin ulaşacağı biçimde olmalı, fen ve tabiat, matematik, okuma ve etkinlik köşeleri bulunmalıdır. Bu köşelerde öğrencilerin kullanacağı çeşitli araç ve gereçler de yer almalıdır. Öğrenciler sınıf dışında çalışıyorsa gerekli ve yeterli önlemler alınmalı, çalışmalar başlamadan öğretmen tarafından araç gereçler kontrol edilmeli, kesici alet, tüp gaz, elektrikle yapılacak çalışmalara izin verilmemelidir. Öğrenciler ders saatleri içinde okul bahçesi dışına çıkmalarına izin verilmemeli okula gelen öğrencilerini tümünün öğretmen sorumluluğu altında olduğu unutulmamalıdır. Beklenmedik kazalara karşı önlemler alınmalı ecza dolabı kullanılır durumda bulunmalıdır.
Kendi kendine çalışacak öğrencilerin kazanması gereken davranışlar
Sessiz okuma çalışmaları
Bu alışkanlık 1.sınıftan itibaren öğrencilere kazandırılmalı, sessiz okumadan sonra öğrencilere parça ile ilgili sorular yöneltilmeli, ne anladıkları, ne kadar anladıkları ölçülmelidir. Bunun için kısa cevaplı sorular yazılı ya da sözlü yöneltilebilir. Parçaların altındaki sorularda öğretmene yardımcı olacaktır. 
Problem çözme becerisi
Problem çözme becerisi sadece matematik derslerinde değil diğer ders ve etkinliklerde kazandırılmaya çalışılmalıdır. Öğrencilere herhangi bir problemle baş başa kaldığında tek başına ya da grupla nasıl çözeceğine dönük küçük alıştırmalar yaptırılmalıdır. Hayat bilgisi, fen ve teknoloji, sosyal bilgiler dersinde ise sınıfta oluşan ya da köyün ortak bir problemine çözüm yolları arama, ilginç çözüm önerileri geliştirme problem çözme becerisi için gerekli kazanımlardır.
Okuma, okuduğunu anlayabilme, özet çıkarma
Sesli ve sessiz okuma sonlarında öğrencinin ne anladığına ilişkin yazılı özet, parçanın ana fikrini bulma gibi çalışmalardır. Okunan parçaların, ünite ve temaya hazırlık çalışmalarının özetlenmesi, bu özetlerin panolarda sergilenmesi, diğer öğrencilerle paylaşılması özet çıkarma becerisi kazandıracaktır. Tüm çalışmaların öğretmen ya da yardımcı öğrenciler tarafından kontrolü ve değerlendirilmesi de yapılacak yanlışların anında düzeltilmesini sağlayacaktır.
Araştırma yapma
Kısa araştırmalar vererek ailede yapılan haftalık harcamalar ve dilimlerinin belirlenmesi, pazarda satılan yiyecekler ve fiyatları, okul kantininde satılan yiyecekler ve son kullanma tarihleri, eski oyuncakları ve eski kitapların nasıl değerlendirileceği, çevrede bulunan resmi kuruluşların neler olduğu ve nasıl çalıştığı, okul ya da sınıf ihtiyaçlarını tespit ve temin yolları, güneş ya da ayın doğuş batış saatlerinin ölçülmesi gibi öğrenci seviyesine uygun problemleri tanıma, günlük olayları anlama gibi araştırma örnekleri verilerek sonuçlar kontrol edilmeli, yapılan çalışmalar panoda sergilenmelidir.
Bilgisayar ve interneti kullanabilme,
Bilgisayar dersleri dışında 3 ve 4. sınıf öğrencilere grup yada bireysel bilgisayar, tablet kullanımı öğretilmeli, bu konuda bilgisayar bilen öğrencilerden de yardım alınmalıdır. İnternette ödev hazırlama, araştırma yapma konusunda ders dışında uygun zamanlarda çalışmalar yaptırılmalıdır.
Grup çalışması yapabilme
Öğretmenli dersler sırasında çalışma etkinlikleri yaptırılmalı, grupla çalışma teknikleri uygulanmalıdır. Küçük sınıflara büyük sınıflar ya da yardımcı öğrenciler eşliğinde grup çalışması yaptırılmalı, öğrenciler ödevli saatlerde gerekli grup çalışması yapabilmelidir. 
Atlas, harita, dilsiz haritaları, grafik ve şekilleri kullanabilme
Bu çalışmalar önce öğretmenli derslerde öğretmen gözetiminde yaptırılmalı, açık havada beden eğitimi derslerinde oyun şeklinde dağ deniz, yere çizilerek harita oluşturma, ülke şehir bulma oyunları oynanabilir. Daha sonra büyük öğrenciler yardımı ile bu tür alışkanlıklar kazandırılmalıdır.  
Basit ders araçları yapabilme
Basit ders araçları yapımında aile ya da araç yapım ustalarından yardım alınabilir. Okula davet edilen ustalar ve tüm öğrencilerin katılımı ile basit araç gereç yapımı veya tamiri yapılabilir. Araç gereç yapımında becerisi olan öğrencilerde ödevli saatlerde öğrencilere eşlik ederek birlikte basit araçlar yaptırılmalı, öğretmen araç gereç yapımını mutlaka öğrencilerin yardımı ile gerçekleştirmelidir.  
Pano hazırlama
Pano hazırlığı önce öğretmen ve yardımcı öğrenciler tarafından yapılmalı, küçük öğrencilerden yardım alınmalıdır. Önceleri yardımcı öğrenciler yardımı ile yaptırılmalı, daha sonra basit panolar hazırlatılmalıdır.
Sözlük ve diğer kaynakları kullanma
İlk sınıftan itibaren sınıftan itibaren öncelikle türkçe derslerinde sözlük, ansiklopedi, imla klavuzu kullanımı öğretilmelidir. Sözlükten isim bulma, harflere göre nesne, dağ, deniz bulma gibi oyunlar boş zamanlarda oynatılmalı, öğrenci eğlenerek sözlük kullanmayı öğrenmelidir.
Kitaplık ya da kütüphaneden yararlanma 
Öğrencilere boş ya da uygun zamanlarında kitaplıktan nasıl yararlanacağı konusunda kitaplardan sorumlu öğrenciler tarafından uygulamalar yaptırılmalıdır. Ödevli saatlerde öğrenciler kitaplıktan serbest kitap seçip çalışabilmelidir.
Yazılı, sözlü, resim ve şekille anlatım
 Öğrenciler düşüncelerini yazılı, sözlü, resim ve şekille anlatımda resim derslerinde öğretmen tarafından uygulamalı çalışmalar yaptırılmalıdır
Tertipli, düzenli, planlı ve dikkatli çalışma alışkanlığı
Birinci sınıftan itibaren öğrencilerin tertipli düzenli çalışma alışkanlığı kazandırılmalıdır. Özensiz çalışmaların öğretmen ya da yardımcı öğrenciler tarafından uyarılarak düzeltilmesi sağlanmalıdır. Öğrenciler birbirlerinin çalışmasını kontrol ederek bu konuda farkındalığını geliştirebilirler. Planlı çalışma birçok dersin amaçları arasında yer alır. Ödevli saatler öğretmenle ya da bireysel planlanıp uygulandığında bir müddet sonra bu alışkanlığın kazanılmaya başlandığı görülecektir.
Zaman yönetimi
Öğrencilerin kazanması gereken önemli davranışlardan biriside zamanı iyi kullanma alışkanlığıdır. Ödevli saatlerde zaman iyi kullanılmazsa bu saatler kolayca boş, verimsiz saatler olarak geçmeye başlar. Öğretmen zaman zaman ödevli öğrencilerin de çalışmalarını izlemeli gerektiğinde müdahale etmeli ve ya yardımcı öğrencileri yönlendirmelidir.
Satranç, dama, su doku, tangram
Problem çözme, düşünme, dikkatli olma gibi pek çok alışkanlık bu çalışmalarla kazandırılır. Bu oyunlar ödevli saatler için gerekli sessizlik ortamı da sağlarlar. Özellikle matematik ödevli saatlerde bu oyunlar oynatılabilir.
Gözlem yapma, sonucu raporlaştırma
Küçük sınıflar büyük sınıfların çalışmalarını, bahçede oynanan oyunları, bahçedeki tarım çalışmalarını, yetiştirdikleri bitkileri, bahçedeki böcek, kuşları gözleyerek çalışmaya başlayabilirler. Önceleri sözlü anlatılan gözlemler okuma yazma alışkanlığı geliştikçe yazılı anlattırılmalı, yardımcı öğrenciler yardımı ile bu alışkanlığın geliştirilmesine çalışılmalıdır. 
Uygulama bahçesinde tarım çalışmaları
Köyde yaşayan çocuklar küçük yaşlarından itibaren ailesine tarım çalışmalarında yardım etmektedir. Okuldaki tarım çalışmalarına isteyerek katılacaklardır. Öğretmen 4  sınıflarla okul bahçesinde pek çok tarım denemeleri çalışmaları yapabilir. Köyde az bulunan ya da bulunmayan meyve ve sebzeleri yetiştirerek köylülere de örnek olabilirler. 
Derslere ve sınıflara göre yapılacak çalışmalar
Hayat Bilgisi:
Mevsim şeridi oluşturma, temalarla ilgili olarak işlenebilir. Temalarla ilgili ön çalışmalar, araştırma inceleme, gözlem yapma, çeşitli kaynaklardan bilgi tarama, görsel kaynakları inceleme, film, slayt izleme, albüm hazırlama, pano hazırlama, panoda yer alacak yazı, resim, grafik hazırlama yapılabilir. Temalarla ilgili araç, gereç ve modelleri inceleme, basit deneyleri hazırlama, yapma, sonuçları rapor ve sunu halinde yazma, kitap, dergi ve makalelerin okunması uygun olur. Gazete ve dergilerden konularla ilgili resim yazı araştırma yapılır, dosya oluşturulur.
Birinci Sınıf
Birinci sınıflar ilk başlarda 2-3.sınıflarla yardımlaşabilmelidir. Öğrenciler seviye gruplarına ayrılarak her grup sorumlu bir öğrenci yardımı ile çalıştırılabilir. Temalarla ilgili çeşitli yapbozlar bu sınıfların ilgisini çekecektir. Konu ile ilgili çeşitli resim çizme, boyama çalışmaları, temalarla ilgili gözlem yapma,2 ve 3.sınıfların yaptıkları çalışmaları izleme, izlenimlerini resimle anlatma yapılabilir. Aile, şehir, meslek, meyve sebze albümü yapma, masallarla ilgili resim, kesme yapıştırma çalışması yapma, gazetelerden karikatür, resim v.b kesme, yapıştırma çalışmaları uygulanır.
İkinci Sınıf
Okuma yazma problemi olmayan bu öğrencilerle temalara dönük çeşitli okuma yazma, resim yapma gibi çalışmalar yapılır. Temalarla ilgili soruların cevaplanması, araştırma, ön hazırlık yapma, panoda sergilenecek doküman hazırlama, öykü, şiir, gözlem sonuçları yazma çalışmaları, bayram ya da belirli gün ve haftalara hazırlık çalışmaları, mevsim şeridi için resim, yazı hazırlama bu sınıflar için uygun olan çalışmalar arasındadır.
Üçüncü Sınıf
Seviyelerine uygun tema ile ilgili araştırma, gözlem, proje çalışmaları, mevsim şeridi ve etkinlik köşelerini düzenleme öğrencilerin severek yapacağı çalışmalar arasındadır. Hayat bilgisi köşesinde serbest çalışmalar,1 ve 2.sınıflarla birlikte çalışma yapabilmek, deney hazırlamak, yapmak, sonuçları gözlemek, raporlaştırmak uygun olur. Tema ile ilgili hazırlık soruları yazma ve cevaplama, görsel sunu, slayt hazırlamak, panoda sergilemek yapılacak çalışmalar arasında sayılabilir.
Türkçe
Tüm derslerin içinde okuma yazma çalışmaları bulunmaktadır. Okuma yazma çalışması için türkçe dersini beklemek doğru değildir. Öğrencilere tüm derslerde konularla ilişkili olarak öyküler, şiirler, oyunlar ,anılar ,serbest okumalar, serbest yazmalar yaptırılmalıdır. Beden eğitimi dersinde oynanan bir oyun, müzik dersinde öğrenilecek bir şarkı, sosyal bilgiler dersinde işlenen tarihi olayla ilgili bir anı türkçe dersinin okuma yazma çalışmaları içerisinde yer almalıdır. Roman, öykü, makale, fıkra, şiir v.b  gibi sessiz okuma çalışmaları, serbest okumalar yapılabilir. Her türlü okunan eserlerin, yapılan gezi gözlemlerin, bayram törenlerin v.b özetlenerek yazılabilir. Gazete, dergi gibi ders kitabı dışındaki kaynaklardan serbest okuma, İnternetten seçilmiş bloglar, çeşitli şiir, öykü siteleri, okulların siteleri, öğrenci köşeleri okunabilir.
Birinci Sınıflar
Okuma-yazma çalışmaları yapılmalı, bu çalışmalar öğrenciyi sıkmamalıdır. Yeni öğrenilmiş sözcük yada cümleler birkaç sayfa yazdırılmamalı, çalışmalar büyük sınıflar ya da yardımcı öğrenciler kontrolünde yaptırılmalıdır. Yazı çalışmalarına kenar süsleri yapma, bakarak şiir, öykü, fıkra yazma, defter kenarını şekil ve resimlerle süsleme öğrencilerin sıkılmadan yapacağı çalışmalar arasındadır. Kum masasında yazma çalışmaları, fasulye ve benzeri maddelerle yazı çalışmaları, kartondan hazırlanmış harf ve sözcüklerden yeni sözcük, cümle, metin oluşturma ve yazma çalışmaları yapılabilir.
İkinci Sınıflar
Bayram ve belirli gün ve haftalara şiir, fıkra, öykü hazırlama, bunları sessiz okuma, yazma, panolara yazı hazırlama, serbest öykü kitapları, gazete ve dergiler okuma çalışmaları uygun olabilir. Öğretmenli derste işlenen konuyla ilgili soruları cevaplama, bilinmeyen sözcükleri bulma, yeni cümleler içinde kullanma, çalışma kitabından konuyla ilgili çalışmalar yapma, kendi öykülerini oluşturma, yazma bu ders için yapılacak örnekler arasındadır.
Üçüncü sınıflar
Öykü kitapları, gazete ve dergiler, bilgisayar ve ansiklopedilerden serbest okuma ve yazma çalışmaları, serbest öykü, şiir yazma denemeleri, günlük, anı yazma, panolarda sergilenecek yazılar hazırlama, panoları düzenleme, sınıf yada okul gazetesine çeşitli yazılar hazırlama yapılabilir. Değerlendirme soruları cevaplama, Türkçe dersi yazılı sınavları cevaplama, hayat bilgisindeki temalara yönelik oyun, şarkı, şiir, öykü yazma, bir ve ikinci sınıfların çalışmalarına yardımcı olma, onların çalışmalarını değerlendirme, bayram ve belirli gün ve haftalara şiir okuma, yazma, ezberleme çalışmaları bu sınıflar için uygun olacaktır.
Dördüncü sınıflar
Çeşitli kaynaklardan okuma yazma çalışmaları, küçük öğrencilere özellikle birinci sınıfların çalışmalarına yardımcı olma, onları yönlendirme, çalışmaları değerlendirebilirler onlara öykü, şiir okuma, anlatma yaptırabilirler. Halk türküleri, yöresel yemek, oyunları yazma, panoda sergileme yapılabilir.  Sosyal bilgiler, fen ve teknoloji derslerine yönelik okuma yazma çalışmaları yapma, serbest öykü, şiir denemeleri yazma, sınıf köşelerine yazı hazırlama, internette okul sitesine ya da bloglara yazı hazırlama çalışmaları yapılabilir. Her ay bir yazar ve bir kitap tanıtma çalışması ilginç olabilir.  Konu ile ilgili kitaplar okuma, gazete, dergi, gazetelerin kitap ekleri, internetten tarama, kitap ve yazar tanıtımı ile ilgili yazı, resim fotoğraf gibi görsellerle birlikte pano hazırlama, internetten diğer okul ve öğrencilerle haberleşme, internette blog, site hazırlama, paneller düzenleme gibi çalışmalar uygundur. Sosyal kulüplerle ilgili okuma-yazma çalışmaları, kulüplerle ilgili dosyalar, panolar hazırlanabilir. Okuma parçasına ilişkin sorularını yanıtlama, sözlükten kelime arama ve bulup yazma, küçük drama oyunları yazma bu sınıfların yapacağı çalışmalar arasında yer alır.
Matematik
Matematik panosu hazırlama, gazeteye matematikle ilgili yazı, bilmece, bulmaca, zeka oyunları, haftanın ayın sorusu gibi bölümler hazırlama, zeka oyunları oynama, sudoku gibi çalışmalar yapma, matematik problemleri, zeka oyunları, bulmacalarla ilgili şiir, öykü okuma yazma, resim, grafik şekiller çizme, derste kullanılacak tangram, birim küpler, geometrik şekiller, origami, araç gereç hazırlama, verilen pekiştirici alıştırmaları yaptırma, geometrik şekiller çizme veya boyama,
Grupça işlenen konuyla ilgili problemler kurma, sayı gruplamaları veya ritmik sayma nesneleri çizme, grafikler yapma, dört işlem becerisi geliştirici alıştırmalar yapma, kağıtlardan veya farklı nesnelerden üç boyutlu geometrik şekiller oluşturma ayrıca verilen nesnelerle ilgili ölçümler yapma ve elde edilen sonuçları deftere yazma gibi çalışmalar sınıf düzeylerine uygun şekilde yapılabilir.
1.Sınıflar
Rakamlarla ilgili kenar süsleri yapma, verilen problemlerle ilgili şekil, resim çizme, basit toplama ve çıkarmalar, rakamları yazma, ileri geri ritmik sayma ve yazma, matematik köşesinde abaküs ve çeşitli araçlarla saymalar, basit işlemler yapma, geometrik şekiller, tangram çizme boyama, kağıt katlama, kesme ile şekiller oluşturma bu sınıflar düzeyine uygundur.
İkinci ve üçüncü sınıflar
Seviyelerine uygun problem bulma, çalışma kitabından problem, alıştırma çözme, çeşitli zeka oyunları,  problemleri birbirlerine sorma, cevaplama, problemlere yönelik şekil çizme, resim, öykü drama hazırlama, panoda sergileme, ritmik sayma, yazmalar yapılabilir. Sınıftaki nesnelere, kişilere uygun grafikler çizme öğrenciler için ilginç çalışmalar olabilir.
Dördüncü sınıflar
Satranç çalışmaları sınıf içinde olabileceği gibi sınıf dışında kütüphane, öğretmen yada müdür odası gibi mekanlardan yararlanılabilir, küçük sınıflara satranç öğretilebilir. Küçük sınıflarla birlikte problem çözme, zeka oyunları oynama, sorular hazırlama, çalışmaları değerlendirme yapılabilir.
Fen ve Teknoloji
Deneyler hazırlama, deney yapma, deney sonuçlarını raporlaştırma, özet yazma, gözlem çalışmaları yapma ve sonuçları yazma, canlıların ortak özelliklerini tartışma ve yazma öğrencilerin severek yapacağı çalışmalar arasında sayılabilir. İnternet, ansiklopedi, bilim ve teknikle ilgili yayınlardan konulara hazırlanma, okuma, özet çıkarma, ünite köşesi, fen ve teknoloji köşesi oluşturma, bilim köşelerinde öğrenciler istedikleri bir etkinliğe katılır, bir yandan okur, özetler, yazar, resim, harita şekil ve grafikler çizer. Bu köşelerde öğrenciye kendini gerçekleştirme fırsatı sunulur (Güleryüz, 2001). Ünite ile ilgili rapor hazırlama, okul sitesinde yayınlama, gazete dergi hazırlama, okul ya da çevre sorunları tespit etme, sorunların çözümü üzerinde çalışma, öneriler geliştirebilme bu çalışmalarla yarışmalarına katılma, bu yarışmalarla ilgili araştırma yapma, deney hazırlama ve yapma, ünite sonu, yıl sonu fen ve teknoloji sergisi hazırlığı, sergi açma, sınıfta fen-teknoloji köşesi oluşturma, bu köşeyi ünitelere göre düzenleme, bahçede tarım çalışmaları olabilir.
Sosyal Bilgiler
Ünite ile ilgili kaynak tarama, okuma, not alma, tarih şeridi hazırlama, işleme, harita, atlas, ansiklopedi ve diğer yayınlardan ünite ile ilgili araştırma yapma, ünite köşesi, sosyal bilgiler köşeleri oluşturma, köşeler için yazı, resim hazırlama, bilgisayar ve internetten ünite ilgili tarama yapma, sunu, slayt hazırlama büyük sınıflara uygun olur. Ünite sonunda rapor hazırlama, özet yazma, ünite ile ilgili çalışmaları internette paylaşma sınıf-okul gazetesine ünite ile ilgili bilgiler yazma, yayınlama, plan, kroki, harita, dilsiz ve kabartma harita hazırlama, yıpranmış haritaları tamir etme önerilir. Belli bir bölgeye ait bitki örtüsü, iklim, yeryüzü şekilleri, zenginlik kaynakları, madenler tarım ürünleri ile ilgili bilgileri derleme veya şema üzerinde gösterme yapılabilir. Sosyal yaşantı ve geleneklere ilişkin araştırmalar, koleksiyon malzemeleri toplama veya düzenleme, canlandırmalar, drama yapma, yöresel mutfaklarla ilgili araştırmalar yapma ilginç çalışmalar arasındadır.
Kendi kendine çalışmaların öğretmen tarafından bir sonraki derste değerlendirilmesi, yazılı sınav ve testlerle yapılan değerlendirmeler, büyük sınıfların küçük öğrencilerin ödevlerini değerlendirmesi bu saatlerin değerlendirilmesine uygun olacaktır.
Sonuç ve öneriler 
İlk bakışta zor gibi görülen bu çalışmalar iyi bir planlama ve yardımcı öğrencilerle verimli, etkili çalışmalar haline gelecektir. Ancak hangi tür değerlendirme yapılırsa yapılsın tüm çalışmalar ve değerlendirme sonuçları öğretmen tarafından gözden geçirilmesi gerekmektedir. 
Birleştirilmiş sınıflarda öğretmenli ve ödevli saatler iyi planlanıp uygulanırsa öğrencilerin başarısını olumlu etkileyeceği söylenebilir. Bu saatler tesadüfe bırakılmamalıdır. Milli eğitim yeniden yapılandırılarak ilkokullar beş sınıftan dört sınıfa indirilmiştir. Sınıf sayısının azalması olumlu bir gelişmedir. Birleştirilmiş sınıflarda öğretim bağımsız sınıflardaki öğretimden daha karmaşık ve zordur. Bu sınıflarda öğretmen eğitim öğretime etkinliklerini uygularken diğer öğretmenlere göre daha çok çaba ve zaman sarf etmesi gerekir. Öğretmenin birçok yöntem ve tekniği iyi kullanması gerekmektedir. Bir çalışmada birleştirilmiş sınıflarda görev yapan öğretmenlerin çoğunlukla geleneksel öğretim yöntemlerini kullanmaya devam ettikleri, küme çalışması, büyük öğrencilerin rehberliği, seviye grupları oluşturma gibi yöntemlerin en az kullanıldığı vurgulanmaktadır (Dursun, 2006). Ders programlarının birleştirilmiş sınıflara göre uyarlanması gerekmektedir. Yeni sistemde birleştirilmiş sınıflara göre yeni bir uygulamanın getirilmemiş olması, normal sınıflarda uygulanan programın aynısının birleştirilmiş sınıflarda uygulanmaya çalışılması, fiziki düzenlemelerin yapılmaması öğretmenlerin işini daha da zorlaştırdığı söylenmektedir (Külekçi,2013) Birleştirilmiş sınıflar öğretmen ve öğrenciyi birçok yönden zorlarken iyi yönetilen bu sınıfların dezavantajı avantaja çevrilebilir. Yaşı küçük öğrencilerin okula başlatılması ve onlar için alternatif çözümlerin üretilmesi, birinci sınıflara başlayan öğrenciler arasında yaş farkının oluşmaması için ayrıca önlemler alınmalı, 60-68 aylık çocuklar doğrudan birinci sınıf yerine hazırlık ya da 0. sınıfa başlatılmalıdır. Küçük öğrenciler için dersler ve konular oyun ağırlıklı verilmeli, bu konuda okul öncesi öğretmenlerinden yardım alınmalıdır. Birleştirilmiş sınıfların çalışmaları yeniden düzenlenmeli, bu okullarda çalışan öğretmenlere hizmet içi eğitimler verilmeli, eğitim fakültesindeki ders saatleri arttırılmalı, öğrenciler okul uygulamalarında mümkün olduğunca birleştirilmiş sınıflı okullara yönlendirilmeli, bu okullar için yeterli düzeyde araç gereç sağlanmalıdır.
 
Kaynakça
Alpaltun, K. (2012). Birlestirilmis Sinifli Okullarda Gorev Yapan Sinif Ogretmenlerinin Karşılaştıkları Sorunlar ve Çözüm Öneriler,i Eğitim Arastirmalari Dergisi. 2, 4.
Aykac, N. (2005). Ogretme ve ogrenme surecinde Aktif ogretim yontemleri. 30, Naturel . 
Birlestirilmis Siniflarda Ogretim. (1997). Fen Bilgisi Ogretmen Klavuzu. Ankara. Birlestirilmis Siniflarda Ogretim. (2000).Hayat Bilgisi Ogretmen Klavuzu. Ankara. Birlestirilmis Siniflar Haftalik Ders Programlari. (2012a). 
İzci, E,Duran, H, Taşar, H. (2010). Adaylarinin Algilarina Gore ve Birlestirilmis Siniflarda Gorev Yapan Sinif Ogretmenlerinin Gorusleri Acisindan İncelenmesi. Ahi Evran Unv. Kirsehir Egitim Fakultesi Dergisi (KEFAD), 11 (1) Nisan. 
Dursun, F. (2006). Birlestirilmis Siniflarda Egitim Sorunlari ve Cozum Onerileri. Sosyal Bilimler . 
Fidan, N. (1987). Ozel Ogretim Yontemleri-Birlestirilmis Siniflarda Ogretim, 22, Acik Öğret,m yayınları.
Guleryuz, H. (2001). Egitim. Programlarinin Dili ve Yaratici Ogrenme. 54-55, Pegem. 
Her Yonuyle Ogretmen Olabilme. (1996). Milli Egitimi Gelistirme Projesi Ankara. Koksal, K. (2006) Birlestirilmis Siniflarda Ogretim. Pegem. Ankara . 
Kulekci, E. (2013) 4+4+4 Egitim Sistemi Kapsaminda Birlestirilmis Sinif Uygulamasina İlişkin Öğretmen Görüşlerinin Değerlendirilmesi, Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi Mayıs Cilt:2 Sayı:2 Makale No:40
 M.E.B (1997) Birlestirilmis Siniflarda Ogretim. Ogretmen Klavuzu. Ankara http://gurpinar.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2012_11/25073853_birletirilmisnf5.pdf. 
Ozturk, H. I. (2003) Birlestirilmis Siniflarda Ogretim.Hd.Yayin. Canakkale. 
Sahin, C. & Diger. (2007) Birlestirilmis Siniflarda Ogretim. Pegem . 
Savas, B. & Unuvar, P. (1999) Hayat Bilgisi ve Sosyal Bilgiler Ogretimi. Burdur. Yayin. Ankara.

Bu Haber Hakkında Yapılan Yorumlar

Bu habere (0) yorum yapılmıştır.


Yorum Yapın





ÖNEMLİ NOT : Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir.
Yazılan yorumlardan Eğitimcinin Sesi veya egitimcininsesi.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.